همه‌چیز درباره بردگیم یا بازی رومیزی

وقتی صحبت از تفریح و سرگرمی به میان می‌آید، یکی از اولین گزینه‌هایی که به ذهن می‌رسد بازی است. بشر از گذشته‌های دور همیشه در فکر ابداع بازی‌ها و سرگرمی‌های جدید بوده است. حالا تنوع این بازی‌ها آنقدر زیاد است که باید آن‌ها را در گروه‌های مختلف دسته‌بندی کرد.

بازی‌های روی کاغذ را به یاد بیاورید که در جمع‌های خانوادگی بسیار سرگرم‌کننده بود و عده‌ی زیادی را برای مدت طولانی دور هم جمع می‌کرد. مثلاً بازی اسم-فامیل (یا نام-شهرت) که بعید است کسی تا به حال این بازی را انجام نداده باشد. یا بازی‌های نقطه-خط و دوز که با قوانین بسیار ساده‌ای که دارند، هنوز هم می‌توانند بسیار سرگرم‌کننده باشند.

در کنار این بازی‌ها، از ساده‌ترین بازی‌های رومیزی، بازی منچ و مارپله بود. البته آن موقع تنوع این بازی‌ها زیاد نبود و کمتر بودند کسانی که اسم بازی رومیزی را شنیده باشند.

از اولین نسل بازی‌های رومیزی به معنای امروزی، یکی راز جنگل بود که بسیار پرهیجان و جالب و سرگرم‌کننده بود که هنوز هم برای فروش در بازار پیدا می‌شود.

حالا دنیای بازی‌های رومیزی در دنیا بسیار گسترده شده و انواع بسیار زیادی دارد. در این مقاله قصد داریم تا با تمرکز بز بازی‌های رومیزی یا همان بردگیم، نگاهی به دنیای این بازی‌های هیجان‌انگیز بیندازیم.

بردگیم چیست و چه پیشینه‌ای دارد؟

اگرچه این روزها بازار بازی‌های رومیزی (Board Game) که نوعی بازی است که روی کاغذ، پارچه یا تخته انجام می‌شود، حسابی در دنیا داغ است، ولی قدمت این سبک بازی‌ها به خیلی پیش‌تر از این حرف‌ها برمی‌گردد. برای اثبات این ادعا، نقاشی‌ای در یکی از مقبره‌های مصریان باستان وجود دارد که در آن بازی رومیزی‌ای به نام سِنِت (Senet) دیده می‌شود.

همین تصویر نشان می‌دهد که بشر از زمان‌های بسیار دور در فکر بازی و سرگرمی بوده است.

یا اگر بخواهیم مثال دیگری بزیم، باید از بازی گو (Go) است که اصل چینی دارد و گویا قدیمی‌ترین سندی که به این بازی اشاره می‌کند به قرن چهارم پیش از میلاد مسیح برمی‌گردد. جالب است بدانید بلد بودن بازی گو یکی از «چهار هنر»ی بود که دانستنش برای ورود به جامعه‌ی دیوان‌سالاران و محترمین چین ضروری بود. سه هنر دیگر، نواختن کین (Qin) نوعی ساز موسیقی، خطاطی چینی و نقاشی چینی بودند.

قانون بازی گو اگرچه ساده است و مهره‌های سفید و سیاه باید یکدیگر را محاصره کنند و فضای بیشتری را در اختیار بگیرند، این بازی می‌تواند بسیار پیچیده شود.

بازی چینی گو
بازی گو

شطرنج که یکی از شناخته‌شده‌ترین بازی‌های رومیزی در دنیاست و تا امروز نیز طرفداران بسیار زیادی دارد و حتی به عنوان ورزش شناخته می‌شود، قدمت زیادی دارد که به حدود قرن ششم میلادی برمی‌گردد. قوانین کلی شطرنج نیز اگرچه ساده است، اما این بازی می‌تواند بسیار پیچیده شود و در سطح حرفه‌ای، به میزان بالایی از مهارت و تکنیک و استراتژی نیاز داشته باشد.

شطرنج
شطرنج

بردگیم در امریکا

در دوره‌های متأخر، دو بازی به نام‌های Traveller’s Tour Through the United States و Traveller’s Tour Through Europe در ۱۸۲۲ در آمریکا منتشر شدند و جزو اولین بردگیم‌های این کشور به حساب می‌آیند.

اگرچه در سال‌های بعدی نیز بردگیم‌های دیگری در آمریکا منتشر شدند، ولی در سال ۱۹۳۵ یکی از این بازی‌ها به نام مونوپولی (Monopoly) به بازار آمد و حالا پس از بیش از ۸۰ سال، در نسخه‌های بسیار زیادی همچنان در تمام دنیا فروخته می‌شود و طرفدار دارد. مونوپولی آنقدر بازی محبوبی از آب درآمد که در بیش از ۱۰۳ کشور مجوز انتشار دارد و به بیشتر از ۳۷ زبان چاپ شده است.

اساس این بازی بر تجارت و اقتصاد است. بازیکنان در این بازی پول به دست می‌آورند یا از دست می‌دهند یا حتی سر از زندان درمی‌آورند!

مونوپولی در ایران هم طرفداران زیادی پیدا کرده و بازی‌هایی بر اساس آن به زبان فارسی نیز منتشر شده است.

نسخه‌ای از بازی رومیزی مونوپولی
نسخه‌ای از بازی رومیزی مونوپولی

در اواخر دهه‌ی ۹۰ میلادی، بردگیم‌ها رشد زیادی داشتند که یکی از دلایل آن گسترش اینترنت و دسترسی راحت‌تر به بازی‌ها و رقیب بازی بود. حوالی سال ۲۰۰۰ انتشار این بازی‌ها به شکل چشمگیری فزاینده بود.


انواع بازی‌های رومیزی کدامند؟

بردگیم‌ها انواع مختلفی دارند که در هرکدام از آن‌ها شکل بازی و نوع پیشبرد آن متفاوت است. در اینجا سعی می‌کنیم تا به برخی از مهمترین انواع آن اشاره کنیم تا تصمیم‌گیری برای انتخاب بردگیمی که برای هرکدام از ما مناسب‌تر است ساده‌تر شود. اگرچه این دسته‌بندی، مطلق نیست و می‌توان این بازی‌ها به اشکال دیگری هم دسته‌بندی کرد. همچنین سبک‌های این بازی‌ها بسیار متنوع است، در زیر به تعدادی از مهمترین آن‌ها اشاره می‌کنیم.

۱- بازی‌های تاس و حرکت (Roll & Move Games)

در این بازی‌ها تاس ریختن (یا گرداندن یک گردونه یا کارت انداختن) و در ادامه‌ی آن حرکت مهره‌ها نقش اصلی را در بازی دارد. بازی‌های کلاسیک اغلب بر مبنای همین روند انجام می‌شوند که برای نمونه می‌توان به مونوپولی اشاره کرد. البته امروزه این بازی‌ها محبوبیت گذشته را ندارند، چرا که تنوع بازی‌ها بسیار گسترده‌تر شده و در ضمن شانس نقش بیشتری از استراتژی در این بازی‌ها دارد. هرچند که بازی‌های جذابی در این سبک نیز وجود دارد.

بازی‌های تاس و حرکت برای چه کسانی مناسب است؟

برای بازیکنان غیرحرفه‌ای که می‌خواهند گه‌کاه به یاد کودکی بازی کنند یا برای ورود و آشنایی بچه‌ها به دنیای این بازی‌ها. چرا که قوانین آن ساده‌تر و بر مبنای شانس است، نه استراتژی.

۲- بازی‌های استراتژیک

چیزی شبیه صندلی‌بازی را تصور کنید. باید فضایی را پیش از آنکه دیگری تصرف کند، شما تسخیر کنید. اما به جای صندلی، فضایی در بازی، و در ادامه اعمالی در آن انجام دهید. این فضا می‌تواند فتح یک سرزمین باشد.

مثلاً در بعضی از این بازی‌ها باید غذا تولید کنید، حیوانات را پرورش دهید و به طور کلی منابع بیشتری نسبت به رقبایتان در اختیار بگیرید.

البته استراتژی فقط در این گونه بازی‌ها خلاصه نمی‌شود، ولی این‌ها نمونه‌هایی از این سبک بازی است.

بازی‌های استراتژیک برای چه کسانی مناسب است؟

برای کسانی که به مدیریت امور و ساختن و آباد کردن علاقه دارند.

۳- بازی‌های تیمی

در تقابل دسته‌ی قبلی، این بازی‌ها به تمامی بر مبنای کار گروهی است. همه‌ی گروه یا می‌برد یا می‌بازد، به همین سادگی.

مثلاً در بازی‌ای به نام Pandemic بازیکنان با همکاری یکدیگر تلاش می‌کنند تا دنیا را از مجموعه‌ای از بیماری‌های مرگبار نجات دهند. هرکس در این بازی نقشی دارد و هدف نهایی نجات نسل بشر است.

بازی‌های تیمی برای چه کسانی مناسب است؟

برای کسانی که صرفاً به دنبال بازی‌های رقابتی نیستند. در این بازی‌ها روابط اجتماعی بازیکنان فاکتور مهمی است. از آنجایی که در جریان بازی ممکن است بحث و مذاکره برای تصمیم‌گیری و انجام کاری به وجود بیاید، تأثیرگذاری و متقاعدسازی نقش مهمی در این بازی‌ها دارد.

۴- بازی‌های جمع‌آوری کارت (Deck-Building Gmaes)

این بازی‌ها با تعدادی کارت برای هر بازیکن شروع می‌شود که در جریان بازی این کارت‌ها بیشتر یا کمتر می‌شوند و تغییر می‌کنند.

جمع‌آوری این کارت‌ها باعث می‌شود تا بتوان کارت‌های بیشتر و قوی‌تری به دست آورد. بازیکنان تلاش می‌کنند تا منابع بیشتر و غنی‌تری به دست بیاورند.

بازی‌های جمع آوری کارت برای چه کسانی مناسب است؟

استراتژیست‌هایی که به بهینه‌سازی علاقه دارند. کسانی که به جمع‌آوری علاقه دارند، در این بازی‌ها می‌توانند جدیدترین و بهترین کارت‌ها را جمع‌آوری کنند.


شاخص‌های شناسایی بازی‌های رومیزی

در دنیای بازی‌های رومیزی، شاخص‌هایی برای شناسایی و تفکیک این بازی‌ها وجود دارد:

  • یکی تعداد بازیکن‌هاست. این که چند نفر می‌توانند در این بازی‌ها شرکت کنند.
  • دیگری زمان چینش و آماده‌سازی مقدمات شروع بازی است که در شاخص‌های بازی آورده می‌شود.
  • شاخص مهم دیگر زمان بازی است که مشخص می‌کند هر دور بازی چقدر طول می‌کشد که البته فاکتور مهمی است.
  • یکی دیگر از این شاخص‌ها میزان دخالت شانس در این بازی‌هاست. شانس یا استراتژی؟ مسئله این است. این که چقدر به شانس و بخت و اقبال بستگی دارند و چقدر به استراتژی بازیکن.
  • و دیگری مهارتی احتمالی‌ای که برای انجام بازی نیاز است.

برای اینکه ماجرا روشن‌تر شود، نگاهی به شاخص‌ها و ویژگی‌های بازی مونوپولی می‌اندازیم:

  • تعداد بازیکنان: ۲ نفر یا بیشتر
  • زمان چینش: ۵ تا ۱۰ دقیقه
  • زمان بازی: به طور میانگین ۱ تا ۴ ساعت
  • میزان دخالت شانس: بالا (بازی بر اساس تاس ریختن و کارت انداختن)
  • مهارت‌های مورد نیاز: مذاکره، مدیریت منابع، مدیریت پول، استراتژی

بازی‌های نقش‌آفرینی چیست؟ (Role-Play Games)

در کنار بردگیم‌ها، بازی‌های نقش‌آفرینی نیز هستند که همانطور که از اسم آن‌ها پیداست، هرکدام از بازیکنان نقشی دارند و بر اساس آن نقش بازی را پیش می‌برند.

بعضی از این بازی‌های نقش‌آفرینی مانند بازی مافیا نیازی به ابزار و وسایل خاصی ندارند و در برخی دیگر مانند بازی معروف Dungeons & Dragons (که به D&D یا DnD معروف است) از وسایلی مثل تاس استفاده می‌شود.

در بازی‌های نقش‌آفرینی معمولاً یک نفر بازی‌گردان (گیم‌مستر) هدایت بازی را به عهده می‌گیرد.

تجربه بازی نقش آفرینی dnd در پیاده
تجربه‌ی بازی نقش آفرینی DnD، در حال برگزاری

کافه‌های بردگیم

بردگیم‌ها در تمام دنیا آنقدر طرفدار دارند که باعث شده کافه‌هایی مخصوص این بازی‌ها به وجود آمده است. در ایران نیز تعداد این کافه‌ها هر روز بیشتر می‌شود که در آن‌ها می‌توانید با دوستانتان بازی کنید، چیزی بخورید و تفریح کنید.

مزیت این کافه‌ها در آن است که بدون داشتن این بازی‌ها و حتی بدون داشتن سابقه‌ی بازی، می‌توانید از بازی‌های بسیار زیاد این کافه‌ها استفاده کنید. معمولاً اگر تمایل داشته باشید، کارکنان این کافه‌ها شما را در انتخاب بازی با توجه به علاقه‌تان و همینطور نحوه‌ی انجام آن راهنمایی می‌کنند.

مزیت دیگر این کافه‌ها در این است که می‌توانید در آن‌ها بازی‌های مختلف را امتحان کنید تا انتخاب برای خرید بازی‌های رومیزی برایتان راحت شود. در بعضی از این کافه‌ها حتی می‌توانید بازی‌ها را بخرید.

در اینجا می‌توانید فهرستی از کافه‌های بردگیم در تهران را ببینید.

کافه بازی الک دولک
کافه بازی الک‌دولک

بازی بخریم یا اجاره کنیم؟

اگر بازیکن حرفه‌ای هستید که احتمالاً بازی‌ها را می‌شناسید و از قیمت‌ها خبر دارید و می‌دانید کدام بازی‌ها چه از نظر سبک و چه از نظر قیمت برای شما مناسب است.

قیمت بعضی از بازی‌ها مخصوصاً نسخه‌های خارجی بسیار گران است و شاید خرید بعضی از آن‌ها، مخصوصاً وقتی که شناخت چندانی از نوع بازی نداشته باشیم، چندان به صرفه نباشد. اگر قبلاً آشنایی چندانی با بازی‌های رومیزی ندارید و تازه می‌خواهید وارد این دنیای مهیج شوید برایتان دو پیشنهاد داریم:

بازی رومیزی اجاره کنید

در بعضی از مراکز عرضه‌ی بازی‌های رومیزی مثل کافه فکر می‌توانید بازی‌ها را برای چند روز اجاره کنید که می‌تواند این ویژگی را داشته باشد که چنانچه از بازی خوشتان آمد آن را بخرید، اگر هم خوشتان نیامد که هیچ. به این شکل از هدر رفتن پولتان هم جلوگیری کرده‌اید.

بازی ایرانی بخرید

در ایران هم تولید و خرید بازی‌های رومیزی افزایش زیادی داشته است. بعضی از بازی‌های ایرانی موضوع و ایده‌ی بکر و دست اول داشته‌اند و بعضی دیگر با ایده گرفتن از بازی‌های خارجی، فارسی شده و در داخل کشور تولید شده‌اند.

این بازی‌های ایرانی از لحاظ قیمت نسبت به نمونه‌های خارجی به صرفه‌ترند.


برای شروع چه بازی‌ای بخریم؟

البته انتخاب بازی رومیزی بستگی زیادی به علاقه و سلیقه‌ی افراد دارد، ولی یکی از بازی‌هایی که زمینه‌ی استراتژیک آسانی دارد و برای یک جمع خانوادگی بسیار جذاب است، بازی جالیز است.

پایاپای نیز بازی پرسر و صدا و بامزه‌ای است که در آن سرعت عمل هم نقش مهمی دارد.

بازی رومیزی پایاپای
بازی رومیزی پایاپای

همبازی ندارم

احتمالاً شما هم ترغیب شده باشید که سراغ بازی‌های رومیزی بروید و حداقل یک بار این سبک بازی‌ها را تجربه کنید. ولی تا همبازی‌ای در کار نباشد، بازی‌ای هم در کار نیست. اما نگران نباشید، در پیاده تجربه‌هایی با موضوع بازی وجود دارد که می‌توانید با دوستانتان در آن‌ها شرکت کنید یا حتی اگر همبازی ندارید، در این تجربه‌ها با افراد دیگر آشنا شوید و بازی کنید.

تجربه‌ی بازی های رومیزی نقش آفرینی DnD

تجربه‌ی بازی رومیزی در ویکافه

تجربه‌ی بازی رومیزی نقش آفرینی در زمین باهمزی

تجربه‌ی بازی عملیات مافیایی در آوا سنتر

تجربه‌ی بازی پانتومیم با سه مرحله هیجان انگیز

تجربه بازی نقش آفرینی در پیاده
تجربه بازی نقش آفرینی در پیاده

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.